Fórstu á tónleikana Náttúru?….Varstu ekki innblásinn af baráttuanda og með krónískan hnefa upp í loftið? JÉ FÖKKING RÆT!

Allt umtal aðstandenda um tónleikana, vefsíðu þeirra og öll framkvæmdin á heila klabbinu er áhugaverð:

Björk ehf finnur fyrir því að náttúran kallar á hana, hún þýtur heim til Íslandsins í einum hvellandi grænum á einkaþotunni sinni, einkaritarinn hringir í samstarfsaðilana; Sigur Rós, Andra Snæ og co.

OK, boltinn rúllar af stað! Markaðsblikur á lofti, við verðum að gera eitthvað! Já við gerum enn eina heimasíðuna um náttúruvernd á Íslandi, nema hún verður ógeð kúl og smart og svo höldum við klikkaða tónleika. JEJE, humar eða frægð? tjú tjú, bæði betra.

Rosa gaman, tónleikar og blíðskapar veður. Öll fjölskyldan brunar frá Grafarvogunum á jepplingunum sínum niður í Laugardal, rosa stuð. Mæta á svæðið, bílaörtröðin er “part af programmet”, inni á tónleikasvæðinu blaka a.m.k. 15 kóka-kóla fánar tígurlega yfir gestunum. Pulsur eru til sölu og kosta eina tölu, kandíflos, ís og ísbjarnarklær (bara að plata með ísbjössann). Jújú, þarna sitjum við í sólinni og bíðum eftir ballinu.

Ballið hefst; Ólöf litla Arnalds kvakar eins og himbrimi eða var það hrossagaukur, hún talar um mömmu sína og það hvernig óléttan færi hana nær móður sinni jörð. Svo kvakar hún blítt og þýtt og minnist á nýjan stað og að fara af stað í lagi tileinkað náttúrunni eða eitthvað.

Á milli atriða gat maður horft á sjónvarpið, þar voru sýnd brot úr mynd Andra Snæs um Draumalandið og líka staðreyndir um Ísland og náttúruverndarsjónamið.

Næstir á svið trítluðu strákarnir í Sigur Rós, “eru ekki allir í stuði?” sagði Jónsi tvívegis á milli laga, annars söng hann um það að vera sæljón held ég. Sigur Rós rann vel niður með pulsunni.

Björk steig svo seinust og ekki síst á sviðið, hún var alveg brjálað happy, söng eins og sólskríkja og hoppaði eins og górilla. Brass-stelpurnar í Björku voru með rauða fána á hausnum, samt ekki kók fána held ég… en kanski Glitnis?

Björk sagði: Lýsið yfir sjálfstæði, búið til ykkar eigin mynt, ykkar eigin fána!

Og svo:

NÁTTÚRA, NÁTTÚRA, NÁTTÚRA!

Og þá hafði vernari okkar allra mælt sín seinustu orð.

Ballið búið og best að bruna heim.

Og þá veltir maður fyrir sér, hvað var þetta? Nokkrar spurningar og tilgátur brenna, svíða og klæja mann í holdið:

Við eftirgrennslan um kók-fánana fengust þau svör að þeir blöktu þarna með leyfi Einars (ekki Bárðarsonar) heldur Einars Arnar, Sykurmola og skipuleggjanda tónleikanna. En hérna, ha, hvað stendur kók fyrir annað en næringarlausan sykurdrykk? Vel þekktur er níðingskapur þessa stórfyrirtækis t.d. í Indlandi þar sem Coca-cola hefur á svívirðilegan hátt mengað og einkað sér grunnvatn stórra landsvæða og beitt heimamenn og landið ofbeldi. En Einari sykurdúllu er kanski bara fökk sama um Indland, tónleikarnir snúast um íslenska náttúru sem hefur ekkert með kók að gera. Svo er líka bara dáldið kúl að vera sama.

Gott og vel, en hver eru hugmyndafræðilegu rökin fyrir málleysi skemmtikraftanna? Fannst krúttunum nóg að sjónvarpsskjárinn segði frá baráttunni? Ef svo er þá misheppnaðist það að láta imbann vekja upp baráttuanda frekar en manneskju uppi á sviði. Það hefði vafalaust verið áhrifameira að heyra nokkur orð um þau landsvæði sem eru í hættu, hvort sem það hefðu verið skemmtikraftarnir sjálfir sem töluðu eða einhverjir utanaðkomandi, t.d. heimspekingar, náttúrufræðingar, fólk úr umhverfisverndarsenunni eða einhverjir sem höfðu eitthvað til málanna að leggja.

Á toppi lögreglubíls mátti sjá öryggismyndavél á stöng sem vakti yfir tónleikagestunum enda við hæfi þar sem einhver gæti tekið upp á því að gera eitthvað ólöglegt til að berjast fyrir eða minna á náttúruna.

Ókei, auðvitað var ekki allt slæmt við þessa tónleika og hugmyndin vissulega fín. Tónleikarnir hefðu geta orðið frábær viðburður sameiningar og samstöðu þeirra sem berjast gegn eyðileggingu umhverfisins, en til þess hefði einhver þurft að segja eitthvað meira en NÁTTÚRA (hvað í fjandanum er annars þessi náttúra?). Umhverfishóparnir hefðu svo sannarlega getað nýtt sér tónleikana til þess að kynna og styrkja baráttu sína ef þeim hefði ekki verið hent öllum saman inn í eitt skitið tjald útí horni, bakvið sviðið. Ef popp- og kók-sölubásarnir hefðu verið í horninu (eða bara einfaldlega ekki verið á staðnum) og umhverfishóparnir verið sýnilegir, hefðu áhugasamir geta staldrað við, kynnt sér málin og jafnvel gengið til liðs við baráttuna (Saving Iceland gaf reyndar skít í það og færðu þau sig inn á terrotory sjoppanna).

Já, ef bara einhver hefði talað…

En það er ekkert kúl að vera pólítískur, hvað þá pólítískur listamaður. Það er banalt og hallærislegt. Enda hafa Björk og Sigur Rós bæði tekið það fram að þau séu ekki pólítísk; Meðlimir Sigur Rósar tala bara út þegar eitthvað slæmt gerist í bakgarðinum þeirra og Björk sagði í viðtali við Morgunblaðið að kannski hafi einhver misskilið hana; haldið að hún sé pólítísk.

Í góðri trú má eflaust vona að listafólkið hafi bara haldið að tónlistarflutningur þeirra og sviðsframkoma væri nóg til þess að vekja fólk til umhugsunar, fólk myndi einfaldlega skynja ástríðu og baráttuanda listafólksins í gegnum músikina. En það einfaldlega misheppnaðist… hrikalega!

Vissulega var heilmikið hamrað á málefni tónleikanna í kynningu þeirra (þó t.d. Icelandair og Iceland Express hafi sent út tilkynningar á alþjóðlega póstlista sína þar sem einungis kom fram að framundan væru FRÍIR tónleikar með Björk og Sigur Rós… og ábendingar um flug+hótel+bíll tilboð á vegum fyrirtækjanna, sem sýndi sig svo í því að fjölmargir útlendingar komu fljúgandi til landsins án þess að hafa nokrra hugmynd um náttúruboðskap tónleikanna) og auðvitað ber heimasíðan sem sett var upp samhliða tónleikunum merki um hver boðskapur þeirra var.

EN… HVERS VEGNA EKKI AÐ TALA UPPHÁTT? HVERS VEGNA EKKI AÐ GANGA ALLA LEIÐ? OG HVERS VEGNA EKKI AÐ SÝNA SAMSTÖÐU OG BJÓÐA BARÁTTUHÓPUNUM ÖLLUM AÐ TAKA VIRKARI ÞÁTT EN AÐ VERA EINUNGIS UNDIRTYLLUR BJARKAR?

Fólk var hvatt til þess að mæta gangandi eða hjólandi á tónleikana, en hvers vegna ekki að hvetja fólk einfaldlega til þess að hætta að keyra svona mikið, hætta að keyra ein í fimm manna bílum, jafnvel hætta að nota bíla? Hvers vegna ekki að sleppa því að selja ruslmat í einnota umbúðum? Sjá tónleikahaldaranir ekki að ef eitthvað er EKKI umhverfisvænt þá er það ógeðsleg neyslumenning okkar? Gera þeir sér ekki grein fyrir því að á meðan neyslan heldur áfram, þarf að framleiða meira? Meira kók = meira ál! Og skiptir þá engu hvort draslið sé framleitt hér eða annars staðar í heiminum.

Í raun er bara allt þetta náttúruverndarhjal stórmerkilegt, og eins og það birtist á þessum tónleikum og á nýju heimasíðunni virðist þetta náttúruhjal hvorki vera partur af alþjóðlegri baráttu fyrir náttúru jarðarinnar né heilstæðri baráttu fyrir jöfnuði milli manna, dýra og umhverfis þ.e. barátta gegn kapítalisma.

Að baki tónleikunum standa umbótahugsjónir (þar sem reynt er að laga og bæta þetta kapítalíska samfélag), jafnvel þjóðernishyggja (sem birtist í stanslausu tali um fagra Ísland, Ísland best í heimi blabla).

Að miklu leyti byggist þessi áhugi á náttúrunni á ímynd þessara listamanna og þar af leiðandi ímynd Íslands út á við( hér má finna skýrsluna Ímynd Íslands sem forsætisráðuneytið gaf út fyrir skömmu, og hér er grein sem birtist í lesbók mbl. á tónleikadeginum um hugmyndafræðileg tengsl Bjarkar, Andra Snæs og co við þessa skýrslu). Þessi ofur áhersla á ímynd listamannana og Íslands gæti verið ástæðan fyrir því hversvegna ekki hefur heyrst múkk frá aðstandendum tónleikanna gegn auglýsingaherferð Icelandair og Iceland Express um tónleikanna og að sama skapi ástæðan fyrir því hversvegna enginn talaði upphátt á tónleikunum um mengunina, viðbjóðinn, spillinguna og þrælkunina á erlendum verkamönnum sem hefur komið upp í kringum stóriðjustefnuna. En þar með hefði ástandið verið kynnt fyrir þeim útlendingum sem hafa falsmynd af Íslandi í vasanum. Nei alveg eins og þessir náttúru- og ímyndarverndarsinnar vilja ekki fá erlenda mótmælendur til að fjasast í bakgarðinum heima hjá sér þá vilja þeir heldur ekki að alheimurinn sjái niðurgang landsins sem nær allaleið upp á bak.

Betra er því að þegja um sannleikann og æpa svo bara NÁTTÚRA, NÁTTÚRA, NÁTTÚRA, til að minna á hversu mikið náttúran skiptir okkur Íslendingana – okkur listamennina – máli.

Baráttuandinn fyrir náttúruna sem tónleikarnir sköpuðu var svo mikill og djúpstæður að þeir sem sóttu tónleikana skildu eftir sig heila öskuhauga af rusli. Bloggheimurinn kepptist á að éta það upp í hvor öðrum en gleymdu að minnast á það að jafnvel þó að allir hefðu tekið sitt rusl upp eftir sig þá var samt sem áður allt þetta rusl framleitt einhverstaðar og af einhverjum og allt þetta rusl þarf að lokum að fara eitthvert. Neyslumenningin sem hér er, skapar endalaust rusl hvort sem það er síðan endurunnið eða því bara leyft að fjúka eitthvert út í buskann.

Þessvegna kom bara ágætis sannleikur fram á tónleikunum um tónleikagesti og þá marga þá “náttúruverndarsinna” sem tónleikana sóttu; þeir eru gjörsamlega neyslubilaðir umhverfissóðar og tónleikahaldarar reyndu ekki að opna augu neins fyrir þeirri staðreynd. Að öllum líkindum eru tónleikahaldarar bara stoltir þátttakendur í neyslunni.

Niðurstaða: Tónleikarnir breyttu engu fyrir baráttuna fyrir betri heimi, baráttuna gegn kapítalinu. Þeir voru viðurkenndur þáttur innan þessa kapítalíska kerfis; kerfi offramleiðslu, ofbeldis, stéttskiptingar og eyðileggingar. Og eflaust áttu þeir aldrei að vera neitt annað.

Björk og félagar eru engir byltingarsinnar, engir fúlir náttúruverndarskæruliðar… heldur hamingjusamir náttúru- og ímyndarverndunarsinnaðir skemmtikraftar.

Skilaboð okkar til fúlu náttúruverndarskæruliðanna eru þessi (vitnað í Björk): Raise your flag! HIGHER! HIGHER! Munið bara að hafa fánana svarta!