Aftaka var sein á ferð og skellti sér í bíó, á nýjustu myndina um leðurblökumanninn Batman - The Dark Knight. Kvikmyndagagnrýnandi Aftöku sótti myndina ólöglega á internetinu og bauð restinni í popp, sódavatn, súkkulaði, risastóran bíóskjá og ýtti svo á PLAY!
Formúlan er dæmigerð; kapítalistinn Batman verndar kapítalistavini sína frá ósvífnum glæpamönnum, þá sérstaklega Jókernum, sem samkvæmt helstu aðstandendum myndarinnar er enginn venjulegur glæpamaður… heldur Anarkisti! ÓSJITT!
Örlítið Anarchy eins og Jókerinn hvetur til, er án nokkurs efa hollt fyrir kapítalískt samfélag, þar sem fólk er óvænt því að mæta andspyrnu; óvant því að finna til; verða fyrir mótlæti. Þar sem fólk er vant því að geta lifað sínum ógeðslega neyslu lífsstíl án þess að finna fyrir eða taka eftir afleiðingunum. Nokkrar sprengjur hér og þar… BÚMM! Burt með kapítalismann og brennum peningafjöll! Það kitlar eflaust (og vonandi) marga í fingurna við áhorf á myndinni, til að henda eins og einum molotov kokteil eða svo í eitt lítið sendiráð, banka eða alþingish… jájá.
En einhverjir á sama tíma horfa eflaust á myndina og gleypa í sig ranghugmyndir um anarkisma - stjórnvaldsleysi - og fá þá tilfinningu að um sé að ræða endalaust kaos, stjórnleysi, sprengur og læti. Það er vissulega alls ekki markmið kvikmyndagerðafólksins að gefa ‘rétta’ mynd af hugmyndum anarkista í þessari mynd, heldur einfaldlega búa til söluvænlega afþreyingu. Enda sagði höfundur myndarinnar Johnny Rotten vera þann anarkista sem væri fyrirmynd Jókersins; verksmiðjuframleiddann fashion ‘paunkara’. Svakalega marktækt allt saman, er það ekki?
(Þeir sem eru í einhvejum vafa um hvað anarkismi stendur fyrir geta séð um það sjálfir að verða sér út um upplýsingar - t.d. hér og hér.)
En hvað um það? Vindum okkur að því sem skiptir máli. Aftöku uppáhalds ómannvera og ráðhóra, Bjössi Bjarna sagði þetta (hér) um myndina:
,,Sérfróðir um kvikmyndir um leðurblökumanninn telja nýjustu myndina um hann Rökkuriddarann - The Dark Knight þá bestu um þessa einstöku hetju réttlætisins og stríð hennar við illu öflin, sem holdgervast í Jókernum. Ég dreg þennan dóm ekki í efa. því að myndin er mögnuð í öllu tilliti.”
Björn hefur hingað til fjallað opinberlega um hrifiningu sýna á DieHard myndunum en fer hér nýjar slóðir og lýsir yfir einfaldri hugmynd sinni af heiminum.
‘Einstök hetja réttlætisins’ er semsagt kapítalistinn Batman, sem stendur vörð um bisniss samlanda sinna; verndar þá sem arðræna og græða á tapi annarra. ‘Einstök hetja réttlætisins’ stendur vörð um gróðahyggjuna, valdníðslu og algjörlega skerðingu á frelsi fólks. Kemur það einhverjum á óvart að Leðurblöku-Björn skuli hafa gaman af því um líku?
Þetta er ekki kvikyndagagrýni. Þeir sem hafa ekkert betra að gera við tíma sinn geta horft á þessa annars innihaldslausu mynd og dæmt fyrir sig sjálfa.
Það er hins vegar ákaflega skemmtilegt að hugsa til þess að í augum Björns Bangsa Bjarnasonar sé Batman myndin nýjasta, táknmynd þess sem er að gerast í heiminum í dag. Og þegar dýpra er litið, er ekki erfitt að komast að svipaðri niðurstöðu; myndin sýnir einfaldlega það sem er að gerast og mun halda áfram að gerast ef ekki verður gripið inní.
Og er það ekki einmitt það sem framtíðarkvikmyndir og -skáldsögur eru? Lýsing á samfélaginu eins og það er í dag? George Orwell var enginn spámaður; 1984 fjallaði bara um það sem var að gerast á þeim tíma sem bókin var skrifuð. Og það sama má segja um Rökkurriddarann. Símar eru hleraðir, óöryggismyndavélar þekja umhverfi okkar og svartklæddir löggu-bra-bra þramma um göturnar… akkúrat núna! Ekki eftir eitt ár, tvö ár eða fimm ár… heldur einfaldlega NÚNA! Því þarf að bregðast við, ekki seinna en í gær.
Það þarf ekki mikið til þess að sjá hvers konar ómanneskja Björn Bjarnason er og hvers kyns valdníðslu maðurinn tilbiður. Á meðan þetta ómenni er við völd eru allar líkur á því að sú veröld sem sést í nýju Batman myndinni viðhaldist ekki bara… heldur þróist sífellt í átt hins verra. Byssu-Bjössa þarf að losna við núna strax!
Og til þess þarf fleiri Jókera!
Aftaka lýsir hér með eftir þeim.
Ég segi nú bara eins og ég segi við lítil börn sem fara að gráta: Þetta er nú bara bíómynd. Sem slíkri má í besta falli líkja henni við þokkalega rússíbanaferð; bara smá gaman. Ef þið viljið eitthvað alvörugefið er um að gera að lesa bók.
ég downloadaði henni líka
fannst myndin ok þangað til að jókerinn sagði: it’s called anarchy
helvítis kapítalisminn eru alltaf að reyna að troða lygum í hausinn á fólki um að andspyrna sé chaos og að anarkismar séu hryðjuverkamenn.. þeir eru að eyðileggja allar líkur á að andspyrna verði að raunveruleika og að heimurinn verði án stjórnar
kapítalismi má brenna í sínu svokallaða helvíti
því að ef illt afl er til þá er kapítalisminn þetta illa afl
Slakið nú aðeins á. Jókerinn segist hvergi vera anarkisti (og ég hef hvergi séð neinn halda því fram að hann sé anarkisti), en svo vill til að “anarchy” hefur tvær skilgreiningar í ensku, önnur vísar til anarkisma en hin er samheiti við “chaos”. Því miður þekkja flestir seinni merkinguna, það er pirrandi og allt það en ósköp lítið við því að gera.
Christopher Nolan, höfundur og leikstjóri myndarinnar, hafði m.a. þetta að segja í viðtali við Sci Fi Wire:
“This commitment to chaos. So he’s not just a bank robber or an ordinary criminal who is out for material gain. His chief motivation would be that of an anarchist.”
Auðvitað eru langt því frá allir anarkistar sammála þessum orðum, enda snýst anarkismi í flestum tilfellum um skipulagningu - frelsi og samhliða ábyrgð. Og setningar úr munni Jókersins á borð við “This is my town!” eru alls ekki mjög anarkískar.
(Enda segir Nolan líka að ein helsta fyrirmynd Jókersins sé Johnny Rotten úr verksmiðju-paunkbandinu Sex Pistols, eins og kemur fram í ofanverðri grein…)
Það breytir því ekki að samfélagið hefði gott af eins og nokkrum Jókerum, þó lausum við Þessi-bær-er-minn!-hugmyndina. Og þá sérstaklega ef við viljum að ógeðslegar hugmyndir Björns Bjarnasonar um samfélagið nái ekki frekari bólfestu og fari ekki langt út úr hans veika hausi.